MOLLA FENARİ

MOLLA ŞEMSEDDİN FENARİ İLE OLAN MÜNÂSEBETLERİ

Şemseddin Muhammed Bin Hamza El-Fenârî, 751/1350 yılında Bursa'nın Fener Köyünde dünyaya gelmiş ve yine Bursa'da 834/1430 tarihinde Dar-ı Bekâ'ya irtihâl etmiş büyük bir Osmanlı allâmesidir. Tahsilini, Mısır'ın büyük âlimleri yanında tamamlamıştır. Bursa'ya dönüşünde, hem Manastır Medresesine müderris ve hem de Bursa Mahkemesine kâdî olarak tayin olunmuştur. Daha sonra II. Murad hüdâvendigâr tarafından Osmanlı Devleti'nin ilk Şeyhülislâmlığı makamına getirilmiştir. Molla Fenari diye meşhur olan bu âlim, sadece naklî ilimlerde zirveye çıkmakla kalmamış, bâtıni ilimlerde de evc-i bâlâya yükselmiştir.  Somuncu Baba'dan Halvetiyye tarikatının halifeliğini alırken, Kudüs'den Bursa'ya gelip yerleşmiş olan Abdullatif El-Makdisî'den de Zeyniyye tarikatının âdabını öğrenmiştir. Ayrıca Sadreddin Konevî yoluyla onun halifesi Mevlânâ Ömer'den de Ekberiyye neşvesine ulaşmıştır. Hem maddi ve hem de manevî ilimlerle mücehhez olan bu zatın, başta mantık olmak üzere, yüzden fazla eseri vardır

Molla Fenari'nin Tefsir ilmine dâir olan en meşhur eseri, Tefsîr'ül-Fâtiha veya 'Ayn'ül-A'yân adlı Kitabıdır. Şer'î ve tasavvuf? ilimlerdeki maharetini sergilediği bu eserini, daha evvel de bahsettiğimiz gibi, Somuncu Baba'nın Ulu Cami'de Fatiha hakkında verdiği va'azından aldığı ilham ile kaleme aldığı söylenmektedir.

Molla Fenari'nin Somuncu Baba ile olan ilk münâsebeti, Şeyh Hâmid'in Ulu Cami'deki Fatiha Sûresinin Tefsirinden sonra başlar. Namazdan sonra izdiham içinde evine dönen Şeyh Hâmid'in evine, va'zının te'siri altında kalan Molla Fenari de gelir. Yanında medresedeki müderrislik maaşından topladığı 5.000 akçeyi de beraber getirir. "Helâl malımdır" diyerek Somuncu Baba'ya takdim etmek ister. Somuncu Baba ise, "Çünkü helâl olduğunda şüphemiz yoktur. İçinden bir akçe verin de,merkebimize taze ot getürsünler." der. Verilen akçe ile biraz taze ot satın alarak merkebin önüne korlar. Merkeb bir süre kokladıkdan sonra otun üzerine bevl eyler. Bunun üzerine Somuncu Baba, "Bu zamana kadar merkebimiz şüpheli gördüğü nesneyi yememiştir" deyince, Molla Fenari, ona bi'at ederek duasını alır. Molla Fenari'nin mürşidi artık Somuncu Baba'dır ve ondan ma'ârif-i Rabbâniyyeyi öğrenmiştir.